Zwiedzanie wyspy Delos – mini przewodnik

Delos – Dilos to mała wyspa na Morzu Egejskim w archipelagu Cyklad, pomiędzy wyspami Rinia i Mykonos. Zajmuje ona bardzo ważne miejsce w historii starożytnej Grecji, zwłaszcza politycznie jak i duchowo. Jest ona najmniejszą wyspą Cyklad, jej powierzchnia wynosi zaledwie 3,6 km². W 1990 roku wyspę w całości wpisano na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Można ją dostrzec z brzegu wyspy Mykonos. Piękno wyspy i jej starożytna historia inspiruje wszystkich, którzy ją odwiedzają.

• to doskonale znana z mitologii greckiej wyspa, na której znajdują się liczne stanowiska archeologiczne i zabytki. Niestety, z powodu podnoszącego się poziomu morza, Delos jest poważnie zagrożone zalaniem, a część unikalnych ruin już uległa zniszczeniu. Spiesz się zobaczyć Delos!
• warto zapoznać się z praktycznymi informacjami zamieszczonymi pod koniec przewodnika: wyspa rządzi się swoimi prawami, zwłaszcza że została w całości wpisana na listę UNESCO. Jakie prawa i zakazy obowiązują turystę – sprawdź;
•  na wyspie Delos nie ma hoteli ani innych obiektów noclegowych. W artykule znajdziesz jednak fajną całodniową wycieczkę na Delos. Warto skorzystać z tej oferty!

Delos – historia wyspy

położenie wyspy na interaktywnej mapie: kliknij tutaj

Według legend wyspa ta była zamieszkana już 3000 lat p.n.e. Natomiast na początku pierwszego tysiąclecia p.n.e. Delos po raz pierwszy stała się miejscem kultu starożytnych Greków. Mniej więcej w tym samym czasie została uznana za epicentrum Związku Morskiego. Około 6 wieków później, Ateńczycy podjęli próbę zdobycia tej świętej wyspy. W 426 r. p.n.e. wszystkie pozostałości grobowców na wyspie zostały odkopane i przeniesione na sąsiednią wyspę Rhenia. W roku 422 p.n.e. mieszkańcy Delos zostali wygnani ze swoich domów przez Ateńczyków. Od tego czasu wyspa stała się „Świętą Wyspą Apolla i Artemidy”.

Legenda o wyspie Delos: Tytanida Leto, będąc w ciąży z Zeusem, była ścigana przez jego zazdrosną Herę, która zakazała wszystkim lądom stałym i wyspom przyjąć Leto, aby ta nie mogła urodzić dzieci. To właśnie na Delos znalazła ostatecznie schronienie i urodziła Artemidę i Apollina pod palmą oliwną na górze Kintos.

Po serii podbojów i rozwoju handlu, Delos podupadała i została całkowicie opuszczona po raz kolejny w VI w. n.e. Wiele wieków później (w 1873 roku) Francuska Szkoła Archeologiczna rozpoczęła wykopaliska, które wydobyły na światło dzienne bogatą historię tego miejsca.

Muzeum Archeologiczne na Delos jest jednym z najbardziej znaczących w Grecji. Posiada bogatą kolekcję rzeźb, mozaik i artefaktów zarówno z Delos jak i z wyspy Rhenia. Obie wyspy są pod opieką Ministerstwa Kultury. Co ważne, mogą na nich cumować łodzie tylko ze specjalnym pozwoleniem Ministerstwa. Turystom nie wolno nocować na wyspie.

Stanowiska archeologiczne na wyspie

położenie stanowiska archeologicznego na mapie: kliknij tutaj

Na wyspie znajdują się rozległe wykopaliska, odsłaniające ruiny, które przedstawiają ją jako święte sanktuarium. Ruiny chat i świątyń na Delos pochodzą z III tysiąclecia p.n.e. Delos było miejscem pielgrzymkowym w starożytności. Od 900 r. p.n.e. do 100 r. n.e. wyspa służyła jako centrum kultu boga Apolla.

Można znaleźć tu także: słynną wyrocznię oraz liczne świątynie, w których zgromadzone zostały skarby, przysyłane przez wiernych i wdzięcznych czcicieli.

Inne podanie o wyspie Delos: Po narodzinach boga światła, Posejdon zakotwiczył wyspę Delos na dnie morza, aby stała się stałym, bezpiecznym miejscem, co według legendy sprawiło, że zakwitła i stała się prawdziwym centrum archipelagu Cyklad.

Co warto zobaczyć na wyspie?

Mnogość i różnorodność starożytnych znalezisk na wyspie z pewnością zachwyci każdego odwiedzającego. Jako wyspa religijna i polityczna, Delos posiada m.in.: sanktuarium Apollona, sanktuaria Leto i Dwunastu Bogów, a na południu charakterystyczne dwa sanktuaria Artemidy. 

Warto zobaczyć także inne świątynie, skarbce, rynki oraz świeckie budynki publiczne. Co ciekawe, na wyspie można znaleźć także świątynie Afrodyty, Hery i innych mniej znanych bóstw greckich. Na pozostałościach wielu ruin widoczne są struktury i rzeźby z wpływami naxiańskimi oraz ateńskimi.

• Agora – ten marmurowy, okrągły budynek poświęcono Hermesowi, bogu handlu. Agora była jednym z głównych rynków w tym czasie, gdzie odbywał się handel.
• Sanktuarium Dionizosa – zbudowane w 300 roku p.n.e. sanktuarium miało kilka pomników poświęconych Apollinowi.
• Święte Jezioro – było tu kiedyś lśniące jezioro. Kamienny mur, który je otaczał, wciąż stoi i odsłania miejsce, w którym kiedyś ono się znajdowało.
• Święta Droga – droga ta była niegdyś wyłożona wspaniałymi marmurowymi posągami i pomnikami prowadzącymi do sanktuarium Apolla.
• Sanktuarium Apolla – Sanktuarium Apolla było najważniejszą świątynią na wyspie. Obok niej wybudowano Dom Naxian.
• Gimnazjum – Gymnasium pochodzi od greckiego słowa oznaczającego nagi. Mężczyźni i chłopcy utrzymywali formę w Gymnasium na Delos, ćwicząc nago. 
• Wzgórze Kythnos – Kythnos to najwyższy punkt na wyspie Delos, na którym znajduje się kilka świątyń. Z tego miejsca roztacza się także piękna panorama na sąsiednie wyspy.
• Aleja Lwów – jest chyba najbardziej charakterystycznym miejscem na Delos. Mieszkańcy Naxos stworzyli szesnaście niesamowitych, marmurowych rzeźb, aby strzegły one wyspy.
• Starożytny teatr i domy  – Starożytny teatr na wyspie Delos mieścił niegdyś 5 000 osób. Warto również zobaczyć ruiny bogatej dzielnicy, w której znajdowały się niegdyś jedno- i dwupiętrowe domy z pięknymi mozaikami podłogowymi. Najbardziej godne uwagi są domy: Dionizosa, Masek, Delfinów i Trytonów.

Jak się dostać na Delos?

Wyspa Delos leży obok Mykonos. Jest ona niezwykle spokojnym miejscem, bez tłumów turystów, ponieważ nikt nie może na niej nocować, z wyjątkiem archeologów, którzy wciąż odkrywają jej starożytne tajemnice.

Ci, którzy chcieliby zwiedzić wyspę i oddać hołd jej wspaniałej historii, mogą to zrobić, ale tylko w ramach jednodniowych wycieczek. Na tę przepiękną „Świętą Wyspę Bogów” można dopłynąć małym promem z wyspy Mykonos. Podróż trwa zaledwie 30 minut.

Promy odpływają codziennie o godzinach: 9:00, 10:00 i 11:00 ze Starego Portu w Mykonos, oczywiście przy sprzyjającej pogodzie. Przed planowaną wycieczką warto oczywiście sprawdzić czy godziny nie uległy zmianie. 

• Bilet na prom (w obie strony): ok. 25 EUR
• Bilet wstępu na wyspę (stanowisko archeologiczne): ok. 20 EUR (zniżki dla dzieci).

Uwaga – wycieczka dla Ciebie! Proponujemy kilkugodzinny rejs z portu w Mykonos na dwie wyspy: Delos i Rhenia. W programie lunch na pokładzie z kapitanem, zwiedzanie strefy archeologicznej na Delos oraz plażing na wysepce Rhenia. Rezerwuj z wyprzedzeniem pod tym adresem internetowym.

Delos – co warto wiedzieć przed wycieczką na wyspę?

W  roku 1990 stanowisko archeologiczne na wyspie Delos wpisano na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Wyspa ta rządzi się zatem swoimi prawami. Planując wycieczkę na nią warto zapoznać się z najważniejszymi informacjami. 

• Za wejście na teren stanowiska archeologicznego pobierana jest opłata za wstęp;
• Cena biletu wejścia na teren stanowiska archeologicznego Delos nie obejmuje ceny biletu promowego;
• Wyspa ma zaledwie 5 kilometrów długości i około 1300 metrów szerokości;
• Wyspa Delos nie posiada stałej populacji;
• Nie można nocować na wyspie (wyjątkiem są archeologowie);
• Nie można pływać na terenie całej wyspy;
• W sezonie wakacyjnym stanowisko archeologiczne jest otwarte codziennie w godzinach 8:30 – 20:00;
• Stanowisko archeologiczne na wyspie Delos można zwiedzać za darmo w wybrane dni, takie jak 6 marca (Dzień Pamięci Meliny Mercouri) oraz 18 kwietnia (Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków). Ponadto wstęp jest zazwyczaj bezpłatny w każdą pierwszą niedzielę miesiąca w okresie zimowym (od listopada do marca);
• Na spacer po wyspie należy zabrać sporą ilość wody. W kawiarni na wyspie może jej zabraknąć, szczególnie w miesiącach wakacyjnych. Należy spakować także coś do jedzenia, np.: kanapki lub małe przekąski dla dzieci;
• Wyspa Delos nie posiada zbyt wielu drzew i nie ma tu wiele cienia. Dlatego też warto zabrać kapelusz lub czapkę z daszkiem, wygodne buty i ubranie. Krem z wysokim filtrem także się przyda!
• Na zobaczenie wyspy mamy jedynie cztery godziny, dlatego, że ostatni prom wraca do portu w Mykonos po południu;
• Można wynająć prywatnego przewodnika lub wybrać się ze zorganizowaną wycieczką, aby dowiedzieć się jeszcze więcej o tym miejscu.

Nigdzie na świecie, nie ma tak dużego, naturalnego stanowiska archeologicznego położonego na wyspie jak na Delos. Żadna inna wyspa nie posiada tak wielu zabytków z okresu archaicznego, klasycznego i hellenistycznego, czyli z wieków wielkiej sztuki greckiej. 

Autor: Magdalena Łydka

Najlepsze wycieczki