Szlakiem kościołów saskich w Transylwanii (Rumunia)

Tagi , , , , ,

Rumunia jest krajem słynącym z licznych, zdumiewających świątyń. Jednymi z najchętniej odwiedzanych przez turystów obiektów sakralnych są saskie kościoły warowne, znajdujące się na światowej liście zabytków UNESCO, usytuowane w regionie Siedmiogrodu. Gdzie znajdują się najsłynniejsze kościoły warowne w Rumunii? Co warto o nich wiedzieć? Zapraszamy na podróż szlakiem kościołów w Transylwanii.

Czym były kościoły warowne?

Kościół warowny, określany również jako kościół obronny, to budowla sakralna, której podczas budowy nadano również cechy militarne, stanowiące w razie potrzeby długotrwałą obronę. Takie świątynie są wyposażone między innymi w: grube mury, strzelnice, niewielkie okna, wały, obronne bramy, a także bastiony. W Europie kościoły warowne stanowiły również schronienie dla okolicznych mieszkańców.

Kościoły obronne wznoszono od wczesnego średniowiecza aż do osiemnastego wieku. Były one budowane również w Polsce, w tym w Krakowie i Inowrocławiu.

Szlakiem kościołów – Biertan

Biertan leży w południowej części Siedmiogrodu w okręgu Sybin, około piętnastu kilometrów od Medias. W przeszłości zamieszkiwali ją przede wszytskim Sasowie siedmiogrodzcy. Jednak w drugiej połowie dwudziestego wieku większość z nich wyemigrowała, a na ich miejscu pojawili się Cyganie i Rumuni. Obecnie Biertan znany jest z charakterystycznego dla tego regionu kościoła warownego, dzięki któremu miejscowość znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. 

Pierwsza pisemna wzmianka o Biertan pochodzi z końca trzynastego wieku, a o kościele warownym z początku piętnastego wieku. Wiadomo, że w szesnastym wieku dokonano jego przebudowy. Wówczas przeobrażono go w gotycki, trójnawowy kościół halowy o gwiaździstym sklepieniu wspartym na ośmiobocznych filarach. Z tego okresu do dziś można podziwiać między innymi: tryptyk, stalle, kamienną ambonę z dekoracją rzeźbiarską oraz portale, w tym do zakrystii, która pełniła również funkcję skarbca. 

W piętnastym wieku w okolicy świątyni powstały potężne fortyfikacje, które stopniowo poszerzano do siedemnastego wieku. Wówczas wokół kościoła wzniesiono trzy pierścienie murów obronnych, z których do dziś zachowały się baszty. W jednej z baszt znajdują się nagrobki miejscowych biskupów luterańskich z siedemnastego wieku. 

Kościół ten słynie z tak zwanego pokoju pojednania. Niegdyś zamykano w nim na czternaście dni przechodzące przez trudny okres małżeństwa. Izolacja ta miała na celu ponownie pojednać małżonków. W pokoju znajdowały się między innymi: jeden stół, jeden talerz, jedna łyżka, jedno małe łóżko oraz jedno krzesło. 

Prejmer

Prejmer to miejscowość, która znajduje się w południowo-wschodniej części Siedmiogrodu, w okręgu Braszów, około dwudziestu kilometrów od Braszowa. Miejscowość ta, tak samo jak Biertan, była w przeszłości zamieszkiwana przez Sasów siedmiogrodzkich. Pod koniec dwudziestego wieku Sasi wyemigrowali, a ich miejsce zajęli Rumuni i Cyganie. 

Słynny kościół warowny w Prejmer powstał w XIII w. Złożyli go cystersi oraz krzyżacy. Świątynia została wzniesiona na planie krzyża greckiego, z wielobocznymi zamknięciami ramion oraz wysoką wieżą, przechodząca w ośmiobok, nad skrzyżowaniem naw. 

Przebudowę kościoła warownego rozpoczęto w drugiej połowie piętnastego wieku. Druga przebudowa miała miejsce na początku szesnastego wieku. Z tego okresu zachowały się między innymi: gotycki tryptyk ze scenami pasyjnymi, a także wczesnorenesansowe stalle. 

Wokół świątyni w osiemnastym wieku wniesiono potężne mury obronne, które miały wysokość nawet do czternastu metrów. W murach znajdowało się od strony wewnętrznej dwieście siedemdziesiąt pomieszczeń, które służyły jako schronienia dla mieszkańców Prejmer i ich dobytku. 

W 1999 roku Prejmer umieszczono na światowej liście zabytków światowego dziedzictwa kulturalnego UNESCO. 

Hărman

Hărman jest wsią znajdującą się w Siedmiogrodzie, w okręgu Braszów. Pierwsza wzmianka o tym miejscu pochodzi z pierwszej połowy trzynastego wieku, kiedy to osada została przekazana członkom zakony cystersów, którzy niedługo po tym wznieśli kościół warowny pod przewodnictwem świętego Mikołaja. Świątynię wzniesiono w stylu romańskim. Była to trzynawowa bazylika z dwiema beczkowo sklepionymi kaplicami. 

W czternastym wieku do świątyni dobudowano wieżę. Wówczas podniesiono sklepienie oraz przebito nowe okna. Nadbudowano także wieżę do wysokości trzydziestu dwóch metrów. Z kolei północną kaplicę przekształcono w zakrystię. Należy wspomnieć, że po pożarze w roku 1595 roku strop nawy głównej zastąpiono sklepieniem przebudowy. 

Sasi w ciągu kolejnych lat umocnili fortyfikacje kościoła w obawie przed najazdami wrogich sił. Wówczas wzniesiono trzy pierścienie murów oraz fosę. Pierwszy mur miał grubość wynoszącą cztery metry, wysokość wynoszącą dwanaście metrów, a w obwodzie mierzył dwieście trzydzieści metrów. Drugi mur był niższy i miał wysokość wynoszącą nieco ponad cztery metry. Natomiast trzeci mur otaczał kościół po zewnętrznej krawędzi wspomnianej już fosy. 

Od 1999 roku obiekt i miejscowość znajdują się na liście zabytków światowego dziedzictwa kulturalnego UNESCO. 

Viscri – szlakiem kościołów w Transylwanii

Viscri to miejscowość usytuowana w południowej części Siedmiogrodu w okręgu Braszów, około czterdziestu kilometrów na południowy wschód od Sighisoara. W przeszłości, tak jak wyżej wspomniane miejscowości, była zamieszkiwana przede wszystkim przez Sasów siedmiogrodzkich. 

Tamtejszy kościół warowny znajduje się południowo-zachodnim krańcu wsi. Znajdował się on tam już w dwunastym wieku, przed przybyciem Sasów. Był to wówczas niewielki kościół romański. Wraz z przybyciem Sasów nastąpiła rozbudowa świątyni. Finalnie w tym miejscu powstała gotycka trzynawowa bazylika z potężną wieżą, którą wzniesiono jeszcze w trzynastym wieku jako główny punkt obronny. Była ona otoczona murami obronnymi. Kościół rozbudowywano aż do XVII wieku.

Od szesnastego wieku kościół ten jest świątynią ewangelicką. W 1999 roku obiekt i miejscowość zostały umieszczone na liście zabytków światowego dziedzictwa kulturalnego UNESCO. 

Wycieczki po koscioly

Poprzedni

Wakacje w Karpatach rumuńskich – czy warto?

Przylądek Kaliakra

Następny

Dodaj komentarz